Waarom de belasting op plastic verpakkingen van 2027 nu al van belang is

Vanaf 1 april 2027 treedt er een wijziging in de Britse belasting op plastic verpakkingen in werking die rechtstreekse gevolgen heeft voor de wijze waarop gerecycled plastic wordt ingekocht, gedocumenteerd en gewaardeerd. Pre-consumer plastic afval telt voortaan niet meer mee voor de drempel van 30 procent gerecycled materiaal.

Voor veel fabrikanten en verwerkers betekent dit dat een mogelijkheid om aan de regelgeving te voldoen, waarop sinds de invoering van de belasting op grote schaal werd vertrouwd, komt te vervallen. Fabrieksafval, snijresten en intern gemalen materiaal hebben een stille maar belangrijke rol gespeeld om verpakkingsmateriaal buiten het toepassingsgebied van de belasting te houden. Die mogelijkheid is nu tijdelijk beperkt.

Dit is geen raadpleging of voorstel. De wijziging is definitief. Bedrijven die dit blijven beschouwen als een kwestie die nog ver weg is, lopen het risico later gedwongen te worden tot overhaaste inkoopbeslissingen, wanneer het aanbod krapper is en de prijzen minder soepel zijn.

Hoe de belasting op plastic verpakkingen momenteel werkt

De belasting op plastic verpakkingen geldt voor plastic verpakkingen die in het Verenigd Koninkrijk worden vervaardigd of daarheen worden ingevoerd en die minder dan 30 procent gerecycled plastic bevatten.

Het gehalte aan gerecycled materiaal wordt op basis van het gewicht beoordeeld, en van bedrijven wordt verwacht dat zij documentatie bijhouden ter onderbouwing van hun berekeningen. Volgens de huidige regels mag zowel gerecycled plastic afkomstig van consumenten (post-consumer) als van vóór consumptie (pre-consumer) worden meegeteld.

Hierdoor hebben veel producenten de drempel kunnen halen door gebruik te maken van productieafval dat binnen hun eigen faciliteiten wordt gegenereerd. Hoewel deze aanpak voldoet aan het huidige regelwerk, gaat ze vaak gepaard met beperkte betrokkenheid bij externe recyclingmarkten en relatief eenvoudige interne documentatie.

Die eenvoud zal de volgende fase van de belasting niet overleven.

Uitleg over pre-consumer- en post-consumer-plastic

Onder ‘pre-consumer-plasticafval’ wordt verstaan: materiaal dat tijdens het productieproces ontstaat voordat een product op de markt komt. Hieronder vallen snijafval, reststukken, spoelmateriaal en intern gemalen materiaal dat rechtstreeks naar de productie wordt teruggevoerd.

Post-consumer-plastic is afkomstig van producten die hun beoogde levensduur hebben bereikt en in de afvalstroom terecht zijn gekomen. Het doorloopt doorgaans de fasen van inzameling, sortering, verwerking en herverwerking voordat het wordt hergebruikt.

Vanaf april 2027 wordt dit onderscheid doorslaggevend. Pre-consumer-kunststof telt niet langer mee voor de drempelwaarde voor gerecycled materiaal, ongeacht hoe verantwoord het wordt hergebruikt. Post-consumer-gerecycled kunststof blijft wel in aanmerking komen.

Voor veel bedrijven betekent dit een verschuiving van interne oplossingen naar complexere externe toeleveringsketens.

Wat verandert er in april 2027?

De belangrijkste wijziging is dat plastic afval dat nog niet door de consument is gebruikt, niet langer wordt meegeteld bij de berekening van het gehalte aan gerecycled materiaal. Vanaf 1 april 2027 leiden fabrieksafval en intern gemalen materiaal niet langer tot een verlaging van de verschuldigde belasting op plastic verpakkingen.

Verpakkingen die minder dan 30 procent in aanmerking komend gerecycled plastic bevatten, blijven onderworpen aan de belasting.

Daarnaast zal de regering een massabalansbenadering invoeren voor chemisch gerecycled plastic. Hierdoor kunnen gerecyclede grondstoffen worden toegerekend aan verschillende eindproducten wanneer fysieke scheiding niet mogelijk is, op voorwaarde dat deze benadering wordt ondersteund door goedgekeurde certificeringsregelingen en degelijke controlesporen.

Beide wijzigingen leggen de lat hoger wat betreft bewijsvoering, traceerbaarheid en administratie. Het aandeel gerecycleerd materiaal blijft belangrijk, maar dat geldt ook voor de mogelijkheid om dit aan te tonen.

Waarom pre-consumer-plastic wordt uitgesloten

De redenering van de regering is dat intern productieafval de vraag naar gerecycled plastic dat al in de economie circuleert, niet doet toenemen. Hoewel het hergebruik van fabrieksafval verstandig is, stimuleert het geen bredere materiaalterugwinning of circulariteit.

Het uitsluiten van pre-consumer-afval uit de berekening is bedoeld om een maas in de regelgeving te dichten en de vraag te verleggen naar daadwerkelijk gerecyclede grondstoffen. Het is niet de bedoeling om fabrikanten te straffen, maar om ervoor te zorgen dat de belasting het beoogde milieudoel bereikt.

In de praktijk leidt dit ertoe dat de nadruk verschuift van interne materiaalkringlopen naar externe recyclingketens.

Wie wordt het meest getroffen door de verandering?

De gevolgen van de wijziging in 2027 zullen sterk uiteenlopen.

Merken en verwerkers die sterk afhankelijk zijn van intern afval om de drempel van 30 procent te halen, lopen het grootste risico. Ook fabrikanten met beperkte toegang tot gerecycled polymeer uit consumentenafval zullen de druk voelen, evenals importeurs die vertrouwen op verklaringen van leveranciers die niet door solide bewijs worden gestaafd.

In veel gevallen schuilt het risico niet alleen in de inkoop van materiaal, maar ook in het aantonen daarvan. Naarmate toeleveringsketens langer worden, neemt de kans op hiaten in de documentatie toe, tenzij hier actief op wordt toegezien.

Wat dit betekent voor kunststofrecyclers

Voor bedrijven die kunststof recyclen en herverwerken zal het uitsluiten van pre-consumer-materiaal waarschijnlijk leiden tot een toename van de vraag naar gerecyclede polymeren uit consumentenafval.

Afnemers zullen meer nadruk leggen op de herkomst, de consistentie en de documentatie van grondstoffen. Recyclingbedrijven die de herkomst van hun materialen duidelijk kunnen aantonen en aan de auditvereisten kunnen voldoen, zullen waarschijnlijk de voorkeur krijgen naarmate de markt zich aanpast.

Zichtbaarheid is ook van belang. Naarmate de vraag verandert, helpen platforms zoals WasteTrade recyclers die aan de voorschriften voldoen om beter onder de aandacht te komen bij kopers die actief op zoek zijn naar post-consumer materiaal, terwijl ze tegelijkertijd zorgen voor duidelijkere communicatie over specificaties, volumes en logistiek.

Voorbereiding op de naleving van de belastingregels voor plastic verpakkingen

Bedrijven die 2027 beschouwen als een planningshorizon in plaats van als een deadline, zullen beter gepositioneerd zijn.

Belangrijke stappen zijn onder meer het in kaart brengen van de huidige stromen van gerecycled materiaal, het vaststellen van de mate waarin gebruik wordt gemaakt van pre-consumer-materiaal, en het modelleren van de blootstelling aan de belasting op plastic verpakkingen, uitgaande van de veronderstelling dat dit materiaal niet langer meetelt. Ook het controleren van de documentatie van leveranciers en het verkrijgen van inzicht in de certificeringseisen voor massabalansbenaderingen moeten in een vroeg stadium plaatsvinden.

Het opbouwen van relaties met recyclingbedrijven die afval van consumenten verwerken en het grondig testen van logistieke routes kost tijd. Het gebruik van platforms die de inkoop, het transport en de transactiegegevens centraliseren, kan helpen om versnippering tegen te gaan en de zichtbaarheid te verbeteren naarmate toeleveringsketens complexer worden.

Waarom traceerbaar gerecycled plastic aan waarde wint

Naarmate de regels voor de belasting op plastic verpakkingen strenger worden, wint traceerbaarheid aan commercieel belang.

Bedrijven die duidelijk kunnen aantonen waar gerecycled materiaal vandaan komt, hoe het door de toeleveringsketen stroomt en hoe gerecyclede grondstoffen worden toegewezen, verminderen het risico op sancties en verbeteren de resultaten van audits. Duidelijke administratie versterkt bovendien het vertrouwen van afnemers en verbetert de onderhandelingspositie, aangezien materiaal dat aan de voorschriften voldoet steeds meer in trek is.

In deze context is traceerbaarheid niet langer louter een administratieve aangelegenheid. Het wordt een integraal onderdeel van het productaanbod.

Hoe WasteTrade bedrijven ondersteunt bij deze verandering

Nu de inkoopstrategieën steeds meer gericht zijn op gerecycled plastic uit consumentenafval, ondersteunt WasteTrade bedrijven door actief te zijn op het snijvlak van materiaalaanvoer, logistiek en documentatie.

Door kopers in contact te brengen met gecertificeerde recyclingbedrijven en verwerkers, de doorstroming van gerecyclede kunststoffen via gevestigde logistieke routes te ondersteunen en de transparantie bij transacties te verbeteren,WasteTradehelpt bedrijven om duidelijkere en veerkrachtigere toeleveringsketens op te zetten.

Voor recyclingbedrijven betekent dit een betere toegang tot afnemers die op zoek zijn naar materiaal dat aan de eisen voldoet. Voor fabrikanten en verwerkers biedt het vroegtijdig inzicht in inkooprisico’s en een steviger basis voor auditklare naleving naarmate de belasting op plastic verpakkingen zich verder ontwikkelt.

Vooruitblik op 2027

Het uitsluiten van pre-consumer-afval bij de berekening van de belasting op plastic verpakkingen is een bevestigde wijziging met een vaste ingangsdatum.

Bedrijven die vroeg in actie komen, zullen meer mogelijkheden hebben, meer zekerheid genieten en minder voor verrassingen komen te staan. Bedrijven die afwachten, zullen wellicht merken dat het moeilijker wordt om aan de voorschriften voldoend gerecycled plastic te verkrijgen, dat het duurder wordt en dat het moeilijker wordt om aan te tonen dat het aan de voorschriften voldoet.

Het is van cruciaal belang om nu de strategieën inzake gerecycled materiaal te herzien, inzicht te krijgen in de risico’s en in een vroeg stadium samen te werken met partners in de toeleveringsketen. Naarmate de regels veranderen, zullen de toegang tot traceerbaar materiaal, duidelijke administratie en veerkrachtige toeleveringsketens bepalen wie zich soepel aanpast en wie het moeilijk heeft.

Welke maatregelen neemt uw organisatie om zich voor te bereiden op 2027?